Τετάρτη, 2 Οκτωβρίου 2013

16 μικρές περιλήψεις για το TEDxAcademy 2013

του Νίκου Μουμούρη


Κάθε φορά που τελειώνει ένα TEDxAcademy η ίδια ακριβώς πρόκληση - να φτιάξεις ένα "απόσταγμα" και να το χωρέσεις σε ένα κείμενο απολογισμού. Δύσκολο να επιλέξεις τι θα βάλεις, δυσκολότερο τι θα αφήσεις απ' έξω.

Νομίζω πως για όσους δεν είχατε την ευκαιρία να παρακολουθήσετε το TEDxAcademy είτε ως θεατές στην αίθουσα του Μεγάρου Μουσικής είτε από το live stream το καλύτερο είναι να περιμένετε (λίγες ημέρες) μέχρι να αρχίσουμε να ανεβάζουμε τα βίντεο των 16 ομιλητών. Υπό αυτό το πρίσμα, δείτε τις γραμμές που ακολουθούν ως ένα μικρό.... teaser.

Οι ομιλητές του TEDxAcademy 2013 μας μάγεψαν. Μας ταξίδεψαν. Μας πήραν από το χέρι και μας έδειξαν το φως μιας νέας ανατολής και μας ενθάρρυναν να μη φοβόμαστε.



Ενα κομμάτι της ανατολής περιέγραψε ο γιατρός Daniel Kraft, υπεύθυνος ιατρικού τομέα στο Singularity University, που μας περιέγραψε μια οξύμωρη κατάσταση που χαρακτηρίζει σήμερα τις υπηρεσίες Υγείας. 

"Ακόμα και σε ένα σύγχρονο ιατρικό ίδρυμα η Ιατρική παρέχεται σε δομές αιώνων πίσω" είπε, επισημαίνοντας τα καθετοποιημένα "σιλό" που χαρακτηρίζουν την οργάνωση ενός νοσηλευτικού ιδρύματος. Πού οδεύουμε; Σε μια διόλου μακρινή εποχή που τα smartphones γίνονται συσκευές Υγείας, όπου ο πολίτης μπορεί να κάνει κάποιες βασικές ενέργειες αυτο-διάγνωσης και να παίρνει χείρα βοηθείας από τη συλλογική γνώση που θα αποτυπώνουν εφαρμογές. Μάλιστα, κατά τον Kraft, "θα συνταγογραφούμε εφαρμογές αντί για φάρμακα".


Η Ping Fu, επικεφαλής στρατηγικού σχεδιασμού στην 3D Systems, μας καθήλωσε περιγράφοντας τα δύσκολα παιδικά της χρόνια στην Κίνα, τη μετανάστευσή της στο Νέο Μεξικό στις ΗΠΑ, την εργασία της στο NCSA και τη γνωριμία της με ένα νεαρό ονόματι Mark Andreessen, συνδημιουργό του Mosaic, του πρώτου ευρέας χρήσης Web browser και δημιουργού της Netscape. 

"Το μυαλό μου πετούσε σαν πεταλούδα" είπε η Fu και μας παρουσίασε τις δυνατότητες της 3D εκτύπωσης, της δημιουργίας αντικειμένων σχεδόν από το μηδέν. Ο νεαρός που έχασε το δεξί του πόδι σε ένα ατύχημα εξακολουθεί να παίζει ποδόσφαιρο. 

"Πήραμε αποτύπωμα του αριστερού του ποδιού, το αντιστρέψαμε και το τυπώσαμε, είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς τη διαφορά" είπε η Fu λίγο πριν αφήσει τη σκηνή για τον Χρ. Δελλαρόκα, καθηγητή στο τμήμα διοίκησης πληροφοριακών συστημάτων της σχολής διοίκησης επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου της Βοστώνης, που δεν δυσκολεύτηκε καθόλου να πει πως αυτό που στη γλώσσα μας λέμε "τσαγανό" είναι σημαντικότερο από τους βαθμούς ενός πτυχίου. 


"Η εκπαίδευση ετοιμάζει ανθρώπους για έναν κόσμο που δεν υπάρχει πια... Η αξία των πτυχίων ολοένα και αμφισβητείται" είπε για να περιγράψει μια νέα εκπαίδευση όπου ο δάσκαλος γίνεται μέντορας μιας μικρής ομάδας μαθητών και οι φοιτητές φτιάχνουν "πακέτα" μαθημάτων από διαφορετικά πανεπιστήμια με τον ίδιο τρόπο που σήμερα φτιάχνουν μια λίστα τραγουδιών από διαφορετικούς καλλιτέχνες σε ένα πρόγραμμα όπως το iTunes. Με δεδομένο ότι η ομιλία του συνέπεσε χρονικά με μια νέα αναταραχή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση στη χώρα μας θα περίμενε κανείς από τον Δελλαρόκα να είναι απαισιόδοξος. "Τα προγράμματα σπουδών θα αντικατασταθούν από τα πλάνα ζωής... Ως εκπαιδευτικός και ως πατέρας είμαι πιο αισιόδοξος από ποτέ" μας είπε, έχοντας προηγουμένως αναφερθεί στις δυνατότητες διάχυσης της γνώσης που προσφέρουν οι σύγχρονες πλατφόρμες απομακρυσμένης διδασκαλίας όπως για παράδειγμα το Coursera.


Ήταν η σειρά των big data και του Theo Vassilakis που περιέγραψε τα "μεγάλα δεδομένα" ως το ψηφιακό ίχνος της πραγματικότητας του φυσικού κόσμου και υπογράμμισε πως το ενδιαφέρον για αυτά είναι διαρκώς αυξανόμενο. Ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι εκδηλώνουν ενδιαφέρον για τον κόσμο των μεγάλων δεδομένων που, αν το δούμε σχηματικά, μας βοηθούν να καταλάβουμε πόσο μεγάλα είναι τα "παγόβουνα" τα οποία συναντάμε στην πορεία της ζωής μας και, επίσης, πόσο σημαντικά. Από τα ψηφιακά "παγόβουνα" μεταφερθήκαμε στα πραγματικά ή, για την ακρίβεια, στους ωκεανούς στους οποίους αυτά κινούνται. Αν νομίζετε πως γνωρίζουμε πολλά για τον πλανήτη μας, μάλλον δεν έχετε ρωτήσει τον σωστό άνθρωπο. 


 Ο ωκεανογράφος David Gallo τονίζει πως έχουμε εξερευνήσει μόλις το 5% των ωκεανών και αν κρίνουμε απ' όσα μας έδειξε δεν έχουμε δει ακόμα τίποτα από τον πλούτο της ζωής που κρύβουν τα ωκεάνια οικοσυστήματα. Τα μυστήρια διάφανα πλάσματα που ζουν στις αβύσσους του Ατλαντικού αλλά και το χταπόδι που παίρνει άριστα στο καμουφλάζ μας έδωσαν μια αίσθηση του πόσα λίγα γνωρίζουμε για τον υδάτινο κόσμο του πλανήτη που είναι το σπίτι μας.


Ο Σταύρος Θεοδωράκης μας μίλησε για πρωταγωνιστές. Χωρίς εισαγωγικά. Νέοι άνθρωποι που παλεύουν με τις κοινωνικές ανισότητες, τα στερεότυπα, την εξάρτηση, τα λάθη του κράτους και δεν μιλούν για όσα πέρασαν αλλά για όσα θα κάνουν. "Η πραγματικότητα κάνει πρωταγωνιστές" είπε ο Θεοδωράκης για να προσθέσει πως "η δίψα γι'αυτό που δεν έχουμε μπορεί να σε οδηγήσει κόντρα στο ποτάμι" λίγο πριν τη θέση του στη σκηνή πάρει η Αγγελική Κοτταρίδη, υπεύθυνη για τις ανασκαφές που πραγματοποιούνται σε συνέχεια του έργου του Μανόλη Ανδρόνικου στη Βεργίνα.


Η Αγγελική Κοτταρίδη μας ταξίδεψε στο παλάτι του Φιλίππου και στα μυστικά του, στο πώς αυτό το κτίσμα θέτει τις βάσεις για την αρχιτεκτονική των δημοσίων κτιρίων στους αιώνες που θα έρθουν. "Η λήθη" είπε  "είναι η κατάσταση των νεκρών... Η μνήμη είναι ο δρόμος για την υπέρβαση του θανάτου".


Ο ηθοποιός Νίκος Ορφανός μας εξιστόρησε σε ένα... fast forward 10 λεπτών τη ζωή του και το πώς βρέθηκε αντιμέτωπος με την κατάθλιψη και πώς την ξεπέρασε λίγο καιρό αφότου ξεκίνησε να προσφέρει εθελοντικά μαθήματα υποκριτικής σε ομάδα νέων που είχαν ενταχθεί σε πρόγραμμα απεξάρτησης. "Η φαντασία είναι η πιο υποτιμημένη ιδέα σε αυτή τη χώρα" μας είπε και ολοκληρώνοντας μια ομιλία ποταμό μας θύμισε "έναν Αμερικανό τεχνοκράτη που όλοι ξέρετε που σε μια ομιλία του που όλοι ξέρετε σε ένα πανεπιστήμιο που όλοι ξέρετε και είπε 'stay foolish, stay hungry'. Εγώ προσθέτω, 'stay innocent'... μείνετε παιδιά..."


Άραγε πώς ένας ψυχίατρος να μιλάει για τον έρωτα; Ο δρ. Δημήτρης Καραγιάννης, καθηγητής στο Frederick University της Κύπρου, μας είπε για έρευνες που στο παρελθόν είχαν δείξει πως ο έρωτας κρατάει 2-3 χρόνια. "Μου είχε φανεί τόσο λίγο" είπε. Επικαιροποίηση εκείνων των ερευνών έδειξε πως ο έρωτας κρατάει 6 μήνες. "Μου φαίνεται τόσο πολύ" είπε. "Δεν είμαστε το μισό που αναζητεί το έτερον ήμισυ, είμαστε ολόκληροι άνθρωποι που αναζητούμε από τον άλλο αμοιβαία εμπιστοσύνη και εμπλουτισμό". Το πρόβλημα στον έρωτα όπως τον αντιλαμβανόμαστε, λέει ο Καραγιάννης, είναι ότι θέλουμε να είμαστε ερωτευμένοι, σαν δηλαδή ο έρωτας να είναι κάτι που παθαίνουμε και όχι κάτι για το οποίο ενεργούμε. "Ερωτευμένος είσαι όταν συναντάς την αιθέρια ύπαρξη, ερωτικός είσαι πριν συναντήσεις αυτή την ύπαρξη". 


Ο Richard Saul Wurman που πήρε τη σκυτάλη από τον Καραγιάννη ήταν ο άνθρωπος που δημιούργησε τo TED το 1984, διαβλέποντας τη σύγκλιση μεταξύ τεχνολογίας, ψυχαγωγίας και design. "Κανείς δεν ήξερε τι ήταν αυτό, νόμιζαν πως με λένε Ted" είπε. Μίλησε για τις καινοτομίες εκείνης της εποχής που σήμερα είναι πια παρωχημένες, όπως το φαξ ή το βίντεο. "Όλα αλλάζουν πάντα... Έχουμε την αλαζονεία πως αυτό που ζούμε θα'ναι για πάντα", είπε ο Wurman λέγοντας για τον εαυτό του πως "αυτό που κάνω είναι ένα ταξίδι από την άγνοια στη γνώση". Τα "big data δεν είναι το θέμα, η μεγάλη κατανόηση είναι το θέμα".



Η  Julie Meyer μας ξενάγησε στη χώρα της επιχειρηματικότητας. Ο νέος επιχειρηματίας, λέει, "είναι πρόθυμος να ζει μια μη κανονική ζωή" και το χρήμα δεν είναι το εμπόδιο. Ακόμα και στην εποχή του Χριστόφορου Κολόμβου ή του Μιχαήλ Αγγελου "το κεφάλαιο ακολουθούσε τις ιδέες... Δουλειά του χρήματος είναι να βρίσκει τους ανθρώπους που φτιάχνουν το μέλλον" είπε η Meyer. Το σύγχρονο περιβάλλον, πρόσθεσε, επιβάλλει στους καθιερωμένους Γολιάθ ενός τομέα της οικονομίας να μην βρίσκονται αντιμέτωποι με τους Δαβίδ που έρχονται να ανατρέψουν τα δεδομένα, αλλά να... "χορέψουν μαζί".


Ήταν η σειρά του δρ. O Δρ Σπύρου Κιτσινέλη, φυσικοχημικού ερευνητή, που μας κάλεσε να βάλουμε την επιστήμη στην καθημερινότητά μας. "Καμία χώρα δεν πήγε μπροστά χωρίς τεχνολογική ανάπτυξη" είπε για να παραδεχθεί πως ο τρόπος που κατά κανόνα παρουσιάζεται σήμερα η επιστήμη δεν είναι ελκυστικός στο ευρύ κοινό. Μπορεί να γίνει διαφορετικά; Καταφατικά απαντάει ο ίδιος, παραπέμποντάς μας σε βραδιές κωμωδίας όπου τον πρώτο ρόλο έχουν τα... μαθηματικά.


Ο Παύλος Μιτκίδης, ερευνητής στο Duke University, μίλησε για τη συνεργασία αλλά και για τα πειράματα που αποδομούν την ιδέα που μπορεί να έχουν πολλοί στο μυαλό τους για τη σημασία του κλασικού ιεραρχικού μοντέλου στη δημιουργικότητα. Καθόλου συνεργασία είναι καλύτερη από την κακή ή την υπερβολική συνεργασία, είπε ο Μιτκίδης.


Αμέσως μετά ο καθηγητής  Δημ. Κουρέτας μας είπε πως μια βόλτα με το ποδήλατο από τη Λάρισα στην Ελασσόνα του έδωσε το έναυσμα για τρόφιμα που μπορούν να λύσουν επισιτιστικά προβλήματα. Ο ίδιος, κινούμενος κόντρα στο ρεύμα, μίλησε για την "τοπικοποίηση" σε αντιδιαστολή με την "παγκοσμιοποίηση", καθώς τα τοπικά καινοτομικά προϊόντα μπορούν να λειτουργήσουν ως μοχλός ανάπτυξης. 



Μία από τις πολλές ξεχωριστές στιγμές στο φετινό TEDxAcademy ήταν ο Γιάννης Μουργής, νικητής στον διαγωνισμό CalltoInnovation με το Organery, που του άνοιξε τον δρόμο για το Singularity University και για το οποίο καταχειροκροτήθηκε από τους 1.500 θεατές που είχαν γεμίσει την αίθουσα Τριάντη του Μεγάρου.


Η ομιλία του Γιάννη Μπουτάρη ήταν η τελευταία. Ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης διάλεξε να μιλήσει για ένα εκ πρώτης όψεως άβολο θέμα, τον φόβο. Τον φόβο στην επαγγελματική πορεία, τον φόβο μπροστά στον χωρισμό, τον φόβο μπροστά στην εξάρτηση, τον φόβο κατά την αυτόνομη κάθοδο στην πολιτική αρένα. Η μοναξιά δεν είναι μοναχικότητα, είναι άγριο πράγμα, "μοναξιά είναι να ανοίγεις εσύ τα φώτα το βράδυ στο σπίτι" είπε. Όμως "ο φόβος έχει δυο κόρες, την απραξία και την τόλμη" είπε. "Μόνο όταν κάνεις φίλο τον φόβο μπορείς να παντρευτείς την κόρη του την τόλμη". "Ο,τι κάνετε στη ζωή σας, η συμβουλή που μου επιτρέπουν τα άσπρα μου μαλλιά να σας δώσω είναι να αποφασίστε να το ευχαριστιέστε" είπε ο Μπουτάρης, κλείνοντας με τον καλύτερο τρόπο το TEDxAcademy 2013.




Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου