Κυριακή, 24 Ιουνίου 2012

Ο Μπάρι Σουάρτζ μιλά για το παράδοξο των επιλογών.


Οι ελεύθερες επιλογές είναι βασικό αξίωμα του δυτικού πολιτισμού.  Οι δυνατότητες που δίνει το πλήθος καταναλωτικών προϊόντων, η συνεχής εξέλιξη της τεχνολογίας και τα εναλλακτικά πρότυπα τρόπου ζωής,  μπορούν να έχουν και αυτά την αρνητική τους πλευρά για τον σύγχρονο άνθρωπο.

Ο ψυχολόγος Μπάρι Σουάρτζ αφιερώνει την ομιλία του στην «άλλη όψη» της ελευθερίας επιλογών.

Η ελευθερία είναι αυταξία.Ο ψυχολόγος  ξεκινά την ομιλία του με αυτό το δόγμα για τον δυτικό πολιτισμό.

Όταν κάθε άνθρωπος έχει ελευθερία, μπορεί να αυτενεργεί. Αυτό σημαίνει ότι επιλέγει μόνος του και  είναι υπεύθυνος γι’ αυτό. Έτσι, δεν χρειάζεται κανείς να ενεργεί για χάρη του.

Ένας  είναι ο τρόπος για να επιτευχθεί το παραπάνω δόγμα:  «Ο τρόπος μεγιστοποίησης της ελευθερίας είναι η μεγιστοποίηση των επιλογών», όπως τονίζει χαρακτηριστικά.

Οι  επιλογές και η ελευθερία γι’ αυτές, οδηγούν στην ανθρώπινη ευημερία.

Ωστόσο, η παγίδα της σύγχρονης εποχής ελλοχεύει στις πολλές επιλογές. Πλασματικά αυτό θα μπορούσε να συνεπάγεται την ελευθερία του ατόμου στον δυτικό πολιτισμό.

Παρόλα αυτά,  η ευκολία της σημερινής εποχής μας έχει οδηγήσει περισσότερο στην αδράνεια παρά στην ευτυχία, σύμφωνα με τον ψυχολόγο Μπάρι Σουάρτζ.

 Η σύγχυση που έχει δημιουργήσει η πληθώρα των επιλογών στον σύγχρονο άνθρωπο, τον οδηγεί πολλές φορές σε λανθασμένες επιλογές για τα θέματα της  καθημερινής ζωής του.

Τονίζει επίσης μέσα από τις χαρακτηριστικές προβολές του στην οθόνη τα θετικά και τα αρνητικά σημεία  του παρελθόντος και του σήμερα.

Συγκεκριμένα,  οι άνθρωποι στα πρώτα χρονιά τους,  είχαν κάποιους κανόνες να ακολουθήσουν.

Σήμερα η ζωή μοιάζει περισσότερο με tabula rasa, όπου ο καθένας κρατά την « γραφίδα» του και έχει την δυνατότητα να καταγράψει τις δίκες του επιλογές.

Σε πολλές περιπτώσεις οι επιλογές αυτές δεν «γράφονται» ποτέ γιατί πολύ απλά « πάντα υπάρχει το αύριο». Επομένως,  ο σύγχρονος άνθρωπος  χαρακτηρίζεται από έντονη αναβλητικότητα.

Η αναβλητικότητα του απορρέει από την ελευθερία που του έχει δοθεί. Έτσι,  ποτέ δεν νιώθει αρκετά έτοιμος ή δεσμευμένος ηθικά  στην λήψη ορισμένων επιλογών.

Σημειώνει επίσης ότι και στην περίπτωση που ληφθεί η όποια επιλογή, ο σύγχρονος άνθρωπος νιώθει ανικανοποίητος για την επιλογή του καθώς πάντα θα μπορούσε να είχε πάρει μια άλλη - αποτελεσματικότερη- απόφαση.

Συνεχίζει τονίζοντας ότι οι επιλογές που κάνει ο καθένας στην ζωή του ποτέ δεν είναι αρκετά καλές. Γι’ αυτό και στο παρελθόν υπήρχε ένα «μέτρο» στις επιλογές.

Οι περισσότερες επιλογές ήταν ομοίου επιπέδου. Έτσι, οι επιλογές που κατέληγαν ορθότερες ήταν η ευχάριστη έκπληξη.

Πλέον, οι απαιτήσεις όλων σε πολλούς τομείς μοιάζουν να μην μπορούν να καλυφθούν, καθώς υπάρχει ποικιλία. Αυτό από μόνο του ανεβάζει τον πήχη του επιπέδου των επιλογών.

Οποιαδήποτε επιλογή λοιπόν, είναι λιγότερο καλύτερη από την εναλλακτική στην εκάστοτε περίπτωση.

Ο Μπάρι Σουάρτζ κλείνει την ομιλία του σημειώνοντας το  «κλειδί της ευτυχίας»: οι χαμηλές προσδοκίες. Αστειευόμενος προσπαθεί να παρουσιάσει τον τρόπο για την καλύτερη και ευτυχέστερη  επιλογή  για την ζωή.

Οι υψηλές προσδοκίες συχνά οδηγούν στην κατάθλιψη.

 Αντιθέτως, η αναζήτηση του νοήματος στις καθημερινές μας επιλογές μπορούν να μας κάνουν να κατανοήσουμε τουλάχιστον το νόημα της ζωής.





Όλγα Αζιλαζιάν, φοιτήτρια Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

1 σχόλιο: