Κυριακή, 29 Απριλίου 2012

Τι σκέφτονται τα μωρά;



 Η αμερικανίδα ομιλήτρια, Alison Gopnik, είναι καθηγήτρια ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, στο Μπέρκλεϋ. Ακόμη, είναι συγγραφέας πολλών συγγραμμάτων που έχουν ως σημεία αναφοράς την ψυχολογία και την βρεφική ηλικία.

   Ξεκινώντας την ομιλία της, παραθέτει αξιωματικά πως οι σκέψεις των μωρών συγκρίνονται με τις σκέψεις των πιο λαμπρών επιστημόνων.


  Βασικότερη σκέψη για τα βρέφη, όπως παρουσιάζει  και στο παράδειγμά της, είναι «η προσπάθεια των μικρών παιδιών να κατανοήσουν τα όσα συμβαίνουν στο μυαλό των άλλων μωρών» , όπως χαρακτηριστικά τονίζει.

  Το  ερώτημα όμως στην παραπάνω παραδοχή είναι με ποιον τρόπο ακριβώς μπορούμε να επιβεβαιώσουμε την σκέψη, και την εξέλιξή της, στο μυαλό των παιδιών. Ειδικότερα, όταν πρόκειται για παιδιά 18 μηνών, που μιλούν και περπατούν ελάχιστα, μόνο ο βιωματικός τρόπος θα μπορούσε να οδηγήσει το πείραμα σε επιτυχία.

   Έτσι, λοιπόν, μέσα από ένα διατροφικό παράδειγμα επιλογής γευστικού φαγητού ( μπρόκολου και κράκερς) και την προσποίηση της γευστικότητας του υγιεινού φαγητού από την νεαρή φοιτήτρια της ομιλήτριας, τα παιδιά θα έπρεπε να επηρεαστούν και να παραπλανηθούν για την πραγματική προτίμηση της φοιτήτριας.

  Όμως, το παράδοξο του πειράματος ήταν ότι τα περισσότερα παιδιά των 18 μηνών επέλεξαν τα κράκερς αφού κατανόησαν την προσποίηση και  ότι είναι γευστικότερα.
Το πείραμα ,μάλιστα, έγινε σε μεγάλη μερίδα κοινού και είχε τα ίδια αποτελέσματα.

  Η σημαντικότερη παρατήρηση όμως από την συγκεκριμένη ομιλία είναι πως η τρίμηνη ωρίμανση     (νοητική και ηθική) των παιδιών, ανάμεσα στους 15 και στους 18 μήνες, είναι αξιοσημείωτη. Συγκεκριμένα, τα παιδιά των 18 μηνών δεν αισθάνονται μόνο τι πραγματικά θέλει ο «απέναντί» τους, αλλά νιώθουν και την ανάγκη της αλληλοβοήθειας.

  Στη συνέχεια του παραδείγματος, η Άλισον Γκόπνικ αναφέρεται στην ανάγκη της φροντίδας των παιδιών κατά την βρεφική ηλικία. Τονίζει πως η προσπάθεια των ενηλίκων που έχουν αναλάβει την φροντίδα τους, οφείλουν να δώσουν ιδιαίτερο βάρος στην μάθηση και την γνώση, την εκπαίδευση τους γενικά.

  Με χαρακτηριστικά παραδείγματα από τα υπόλοιπα ζώα στην φύση, σημειώνει πως οι άνθρωποι κατανέμονται στα ζώα που είναι εξαιρετικά ικανά να προσαρμόζονται στα διαφορετικά περιβάλλοντα και να αναπτύσσουν διαφορετικές ικανότητες και δεξιότητες. Αντιθέτως, πληθώρα άλλων ζώων είναι ικανά μόνο σ’ ένα πράγμα.

 Τα ζώα κατανέμονται έτσι και με βάση τα εξωτερικά χαρακτηριστικά τους : Την αναλογία του μεγέθους του κεφαλιού με το υπόλοιπο σώμα.

  Ωστόσο, το πρόβλημα της μεταλαμπάδευσης μάθησης και γνώσης στα βρέφη έγκειται στο γεγονός της χρονικής κατανόησης. Με άλλα λόγια η αμερικανίδα ψυχολόγος τονίζει ότι έως ότου καταστούμε ικανοί να γνωρίζουμε την προσαρμογή στα διαφορετικά περιβάλλοντα, είμαστε αβοήθητοι.

  Συνεχίζοντας με παραδείγματα από τις έρευνές της, σημειώνει πως τα παιδιά της βρεφικής και προσχολικής ηλικίας, λειτουργούν ως την εξέλιξη του ανθρώπινου είδους στο πεδίο της νοημοσύνης.

  Συγκεκριμένα, παρομοίασε τον τρόπο κατασκευής του πρώτου ηλεκτρονικού υπολογιστή, που βασίστηκε στις πιθανότητες, με ένα παιχνίδι διαμορφωμένο για παιδιά προσχολικής ηλικίας, που άπτεται επίσης στις πιθανότητες.

  Το πείραμα της Άλισον Γκόπνικ ήταν επιτυχές, αφού τα παιδιά τεσσάρων ετών μπόρεσαν, όχι μόνο να κατανοήσουν την λειτουργία του παιχνιδιού, αλλά υποσυνείδητα να κάνουν και τις κατάλληλες υποθέσεις σχετικά με την βέλτιστη λειτουργία του παιχνιδιού.

  Τα παιδιά επομένως, όπως καταλήγει συμπερασματικά, είναι ικανότερα στις επιτυχείς υποθέσεις, σε σχέση με τους ενήλικες.

  Αξίζει να επισημανθεί ότι κατά την διάρκεια της ομιλίας της, παραθέτει το χαρακτηριστικό βίντεο ως το παράδειγμα ενός τετράχρονου που κάνει επιτυχείς υποθέσεις σχετικά με τις πιθανότητες και την στατιστική.

  Κλείνοντας την ομιλία της, παρουσιάζει πως είναι να είναι κάποιος μωρό: « Είναι σαν να είσαι ερωτευμένος στο Παρίσι για πρώτη φορά, αφού έχεις πιεί τρείς διπλούς εσπρέσο.»
«What’s it like to be a baby? It’s like being in love in Paris for the first time after you’ve had three double espressos. » (Alison Gopnik)

  Σημειώνει, τέλος, την αξία του να είναι κάποιος μωρό, επεξηγώντας την παραπάνω δήλωσή της : «Αν θέλουμε να είμαστε σαν εκείνες τις πεταλούδες, θα πρέπει να έχουμε ανοιχτό το πνεύμα και όρεξη για μάθηση,  φαντασία, δημιουργικότητα και καινοτομία. Ίσως κάποιες φορές θα πρέπει να κάνουμε τους ενήλικες να σκέφτονται σαν τα παιδιά.»



Όλγα Αζιλαζιάν, φοιτήτρια Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

2 σχόλια: